Het Scala Theater

De voorgevel van het Scala-theater, ook wel Casino genaamd in de Wagenstraat huisnrs. 34-36. Reclamefolder 1903

 

Ooit was er de wereld van het variététheater…

In de periode 1890 – 1960 speelde het variététheater een grote rol in het uitgaansleven. De mix van muziek, dans, acrobatiek en comedy sprak tot de verbeelding van een groot publiek, ongeacht rang of stand. Door de veelzijdigheid maar ook de laagdrempeligheid, voor velen een eerste kennismaking met uitvoerende kunst: verbazing, ontroering en verwondering.

Ooit was er Variétéheater in Den Haag en Scheveningen…

Wieske Ghijs en Alex Hoek in 'Bloemen van Hawaii 1934

In Nederland was Den Haag-Scheveningen het middelpunt van het variété. Kurhaus, Palais de Danse en natuurlijk het Circustheater trokken duizenden en nog eens duizenden mensen naar de badplaats. In het centrum van de stad was het SCALA theater een stralend middelpunt.

 

In de Wagenstraat, genoemd naar de wagens die tussen Delft en het centrum van Den Haag reden, werd in 1884 Scala gebouwd in de Eclectische stijl naar een ontwerp van architect Westra. De straat lag in een populair uitgaansgebied van een joodse wijk die voor de tweede wereldoorlog een bruisend cultureel centrum was met veel cafés en onder andere het Flora theater.  Het gebouw ging open als de grootste overdekte markt van Nederland met ruimte voor meer dan 100 kramen verdeeld over twee markten, gebaseerd op het Berlijnse Wintergarten.  Tegen het einde van de 19de eeuw werd de markt verbouwd tot café-chantant Casino maar had niet bepaald een goede naam en werd vrij kort daarna in 1901 verbouwd tot het revuetheater Scala.Veel beroemde namen traden op in de 55 jaar dat het Scala theater zijn deuren open had. Nationale beroemdheden als Fien de la Mar, Toon Hermans, Snip & Snap maar ook internationale grootheden als Josephine Baker die in 1928 in Den Haag optrad.

Josephine Baker in Scheveningen

Jarenlang traden vele grote namen op in Den Haag tot in 1956 de deuren gesloten werden. De Haagse gemeente had toch wel enig bezwaar tegen het slopen van het Scala theater, er zou een gebrek komen aan zalen om cultuur en clubs de ruimte te geven zich te blijven ontwikkelen. Woorden die later profetisch bleken te zijn want het uitgaansleven in Den Haag is niet meer dan een schim van wat het is geweest. De gemeenteraad kon weinig anders doen dan machteloos toezien: het theater was een dochteronderneming van de Bijenkorf.

Uit het gemeentearchief van 30 december 1955: “Met betrekking tot de sluiting van het Scala Theater menen Burgemeester en Wethouders allereerst te moeten opmerken, dat bedoeld gebouw eigendom is van een dochteronderneming van de N.V. Magazijn “De Bijenkorf”, waaruit volgt, dat de Gemeente formeel buiten de rechtsverhouding tussen bedoelde dochteronderneming en de gebruikster van het gebouw staat.”

In zekere zin was het Scala Theater ook een slachtoffer van de 2e wereldoorlog. Stond het voor de oorlog in een drukke joodse wijk, doordat de meeste bewoners niet meer terugkeerden na de oorlog was de uitgestorven Wagenstraat een vervallen boel. Scala is niet alleen als cultuurtempel een groot verlies, het was samen met de Passage het laatste overgebleven monumentale bouwwerk in die 19e-eeuwse stijl.

Ondanks de beloften van de Bijenkorf is er uiteindelijk pas in 2010 iets van een uitbreiding aan het bestaande warenhuis gebouwd. Op de plek waar cultuur hoogtij vierde zijn nu alleen nog herenmode en onderbroeken te krijgen.

Een collectie foto’s van Scala voorstellingen en artiesten:

De wagenstraat omstreeks 1890
wagenstraat-1890
Voorgevel Scala 1901
scala-1901
Scala briefkaart 1902
scala-theater-briefkaart-1902
Bij de bouw in 1884 werd Scala "Casino" genoemd, vanaf 1901 Scala Theater
de-voorgevel-van-het-scala-theater-ook-wel-casino-genaamd-in-de-wagenstraat-huisnrs-34-36-reclamefolder-1903
Werken aan de Wagenstraat 1910
aanleg-riool-wagenstraat-1910
Aanleg riool Wagenstraat 1910
aanleg-riool-wagenstraat_1910
Scala en de Wagenstraat rond 1920
wagenstraat-1920
Scala viert 12 jaar Theater 1901 - 1913
scala-versierd-met-1901-1913-scala-is-geopend-oktober-1901
Scala viert 12 jaar Theater 1901 - 1913
scala-versierd-1901-1913-scala-is-geopend-oktober-1901
Scala en de Wagenstraat rond 1915
wagenstraat-1915
De Zaal van het Scala theater
scala-zaal-1920
Het Scala Podium 1920
scala-podium-1920
De Scala voorhal 1920
voorhal-scala-1920
Hal scala 1920
hal-scala-1920
Trappenhuis Scala 1920
trap-en-trappenhal-1920
De spiegelzaal Scala 1920
spiegelzaal-1920
De trappenhal Scala 1920
trappenhal-1920
Beneden Foyer Scala 1920
beneden-foyer-1920
Oranjezaal 1920
oranjezaal-1920
Het Scala toneel 1920
toneel-scala-1920
De Entree van Scala 1930
entre-scala-1930
Het dak van Scala 1931
dak-scala-1931
Het Scala dak met vlag halfstok 1931
dak-scala-met-vlag-halfstok-1931
Wieske Ghijs en Alex Hoek in Bloemen van Hawaii 1934
wieske-ghijs-en-alex-hoek-in-bloemen-van-hawaii-1934
Reclame op het doek van Scala 1932
reclame-op-het-doek-1932
Josephine Baker poseert op het strand, ze trad op in Scala 1928
josephine-baker-poseert-op-het-strand-zij-logeerde-in-het-kurhaus-en-trad-op-in-scala-1928
J. F. Buziau, zijn eerste wandeling na val bij een repetitie in Scala-1935
j-f-buziau-zijn-eerste-wandeling-na-zn-val-bij-een-repetitie-in-scala-1935
Beppie de Vries als Prinses Laya in "Bloemen van Hawaii"1934
beppie-de-vries-als-prinses-laya-in-de-residentie-operette-van-bloemen-van-hawaii-1934
"Bloemen van Hawaii"1934
residentie-operette-bloemen-van-hawaii-1934
"Bloemen van Hawaii"1934
bloemen-van-hawaii-1934
"Bloemen van Hawaii"1934
residentie-operette-bloemen-van-hawaii-paul-abraham-1934
"Bloemen van Hawaii"1934
residentie-operette-opvoering-van-bloemen-van-hawaii-1934
Snip en Snap als portiers voor de kinderzorg inzameling. In het midden: Joh Buziau 1953
snip-en-snap-als-portiers
Snip en Snap als portiers voor de kinderzorg inzameling. In het midden: Joh Buziau 1953
piet-muyselaar-links-willy-walden-rechts-als-portiers-voor-het-in-ontvangst-nemen-van-de-fooien-voor-kinderzorg-in-het-midden-joh-buziau-1953
Scala en de Bijenkorf
scala-en-de-bijenkorf-1930
Groep muzikanten bij de ingang 1936
groep-muzikanten-ingang-scala-1936
huldiging-van-j-f-buziau-in-scala-ter-gelegenheid-van-het-40-jarig-toneeljubileum-1935
Scala 1954
scala-1954
gevel Scala 1955
gevel-scala-1955
garderobes-scala-1956
sluitingsprogramma Rido, directeur van Scala Baumgarten en Louise-Bouwmeester-Sandbergen 1956
sluitingsprogramma-in-scala-vlnr-rido-t-a-m-baumgarten-directeur-van-scala-en-louise-bouwmeester-sandbergen-1956
Controleuses in hun nieuwe-costuums 1932
groep-controleuses-in-hun-nieuwe-costuums-1932
Ingang zaal met de garderobes links en recht 1956
scala-theater-ingang-van-de-zaal-met-links-en-rechts-de-garderobe-1956
Wagenstrat rond 1902
wagenstraat-omstreeks-1902
Sluitingsprogramma scala 1956
sluitingsprogramma-van-scala-het-uitgaan-van-het-theater-1956
De Wagenstraat 1925
wagenstraat-ter-hoogte-van-de-gedempte-burgwal-1925
Ice Revue 1952
scala-theater-ice-revue-1952
Palais de Danse in Scheveningen
palais-de-danse-scheveningen
Lou Bandy tijdens het sluitingsprogramma 1956
lou-bandy-1956-sluitings-programma-scala
De maags van Scala, tijdelijk opgesteld in de Bijenkorf 1957
de-maagd-van-scala-na-afbraak-theater-tijdelijk-opgesteld-in-het-bij-gebouw-van-de-bijenkorf-1957
johan-buziau-herstellend-van-een-ziekte-bezoekt-scala-1935
Scala tijdens de bevrijding 8 mei 1945
bevrijding-8-mei-1945
Uitvaart Louis Bbouwmeester-jr 1931
uitvaart-van-louis-bouwmeester-jr-voor-scala-1931
De zaal van Scala 1956
zaal-scala-1956
Wagenstraat met Scala rechts en Peek & Cloppenburg in de verte 1937
wagenstraat-met-rechts-scala-en-verderop-peek-cloppenburg-1937
Scala 1956
scala-buitenkant-1956
Scala zaal 1956
scala-zaal-1956
Scala entree 1956
scala-hal-1956
Scala gevel 1950
scala-voorkan-1950
Brandweer stelt de klok aan de bijenkorf 1929
de-brandweer-stelt-de-klok-aan-de-bijenkorf-in-de-wagenstraat-1929
30 jarig jubileum van de Haagse Brandweer aangeboden door Scala 1919
30-jarig-jubileum-van-de-haagse-brandweer-aangeboden-dor-scala-1919
Rob Milton, Beppie de Vries, Alex Hoek, Willy Vos-Mendens, Lilo taso en Jean Janssens 1934
bloemen-van-hawaii-met-rob-milton-beppie-de-vries-prinses-laya-alex-hoek-willy-vos-mendens-prins-lilo-taso-en-jean-janssens-1934
Den Haag vanaf de grote kerk, links midden Scala 1913
gezien-vanaf-de-toren-van-de-grote-kerk-links-in-het-midden-het-ronde-dak-van-scala-1913
Achterkant Scala en Bijenkorf 1957
de-achterkanten-van-scala-en-de-bijenkorf-1957
Bijenkorf en Scala 1930
de-bijenkorf-met-links-scala-1930
Scala met Louis Davids poster 1930
scala-met-poster-voor-lach-en-vergeet-met-louis-davids-1930
40 jaar jubileum J. Buziau. toespraak: burgemeester de Monchy 1935
huldiging-van-joh-buziau-in-scala-naar-aanleiding-van-zijn-40-jarig-jubileum-als-artiest-burgemeester-mr-s-j-r-de-monchy-houdt-een-toespraak-1935
Bijenkorf in aanbouw 1924
magazijn-de-bijenkorf-in-aanbouw-zuid-oosthoek-put-met-achtergedeelte-van-scala-1924
Vervoer van 10 meter lang decor 1941
vervoer-van-een-decor-schip-van-10-meter-lengte-voor-de-nieuwe-bouwmeester-revue-1941
40 jaar jubileum als artiest J. Buziau 1935
huldiging-van-joh-buziau-40-jarig-jubileum-als-artiest-1935
Bloemen van hawaii
residentie-operette-opvoering-van-bloemen-van-hawaii-paul-abraham-in-scala-finale-van-het-eerste-bedrijf-1934
Postkaart Scala
post-kaart-groet
Scala bij nacht
scala-bij-nacht
40 jaar jubileum als artiest J. Buziau 1935
huldiging-van-joh-buziau-in-scala-naar-aanleiding-van-zijn-40-jarig-jubileum-als-artiest-1935
NextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnail

Oude posters van Scala voorstellingen:

clowns, Fakir Josma, Kemp, Fred, Lowina, Olga, muziekinstrumenten, Scala theater
Fakir Josma 1955
René Sleeswijk's Nederlandse revue presenteert: Willy Walden Piet Muyselaar
 Snip & Snap revu 1954-55
Lily Bouwmeester en Frits van Dongen
 Het hemelbed 1954
sensationele filmreportage Wereldkampioenschap voetballen Zwitserland 1954
Wereldkampioenschap voetballen Zwitserland 1954
Lily Bouwmeester en Frits van Dongen
 Het hemelbed 1954
Toon Hermans speelden van 11 februari 1955 tot 8 maart 1955 in het Scala theater in Den haag
Toon Hermans : Zaza : Ballot 1954-'55
Gespeeld van 27 augustus 1954 tot 31 augustus 1954
Kees Manders : Kolderologica intieme revue
Willy Walden & Piet Muyselaar in de internationale Snip & Snap Revue 'Op en Top' Van 17 april 1954 tot 25 april 1954
Snip & Snap Revue 'Op en Top' 1953
toneelvoorstellingen
Canada : het land van belofte 1953
Toon Hermans speelden van 3 februari 1954 tot 23 februari 1954 in het Scala theater in Den haag
Toon Hermans : 'Ballot'
Hans en Grietje en de Boze Heks
Den Haag van 4 tot en met 31 augustus ... van je ras, ras, ras
van je ras, ras, ras
Theater Plezier van Floris Meslier met : Toon Hermans in Het staat in de sterren
Toon Hermans in Het staat in de sterren 1950
Zwei Herzen im Dreivierteltakt
 Hello Ice 1950
Derde wereldtournee van de grote Wonder Revue Kalanag en Gloria
De Grote Revue Komiek Siem Nieuwenhuyzen en zijn gezelschap in Baron Kneut
De Grote Revue Komiek Siem Nieuwenhuyzen
Leonide Leonidoff presenteert i Piccoli di Podrecca
i Piccoli di Podrecca 1949
In Theater Scala van 4 april 1942 tot 19 april 1942
Snip & Snap Lustrumrevue , Jubeltonen
Betje regeert : blijspel in 3 bedrijven van Henk Bakker
Betje regeert
De Big van het 168ste
Dik-Trom lid van de opscheppersclub
Mazzelman en Lindeman, verjongings-specialisten
De grote Tiroler show
De kat en de strafschop
van je ras ras ras...
Controleur van de slaapwagens
NextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnailNextGen ScrollGallery thumbnail